meta_description: Gelgit ve kabarma, deniz seviyesindeki değişimlerin ve doğal olayların tanımlamalarıdır. Ay ve Güneş'in çekim kuvvetinin etkisiyle oluşan bu dinamik süreçler, kıyı ekosistemlerini şekillendirir ve denizlerin davranışlarını etkiler.


Coğrafyada gelgit ve kabarma ne demek?

Dünya üzerindeki denizlerin seviyesindeki değişimler, astronomik cisimlerin etkisiyle ortaya çıkan dinamik bir fenomendir. Gelgit ve kabarma terimleri, bu olguların farklı aşamalarını tanımlamak için kullanılır. Gelgit, Ay ve Güneş'in çekim kuvvetlerinin etkisiyle su seviyelerinin yükselip alçalmasını ifade ederken, kabarma ise bu yükseliş dönemini belirtir. Bu doğal olaylar, kıyı ekosistemleri üzerinde önemli etkilere sahiptir ve denizlerin şekillenmesinde rol oynar.

Coğrafyada gelgit, Güneş ve Ay tarafından Dünya'ya uygulanan kütle çekimi sonucunda Dünya yüzeyindeki denizlerin seviyesinin değişmesi anlamına gelir.

Kabarma ise gelgit sırasında suların yükselmesi ve deniz seviyesinin artması durumunu ifade eder.

Gelgit olayı, günlük iki kez kabarma ve iki kez çekilme ile gerçekleşir. Her geçen gün, öncekine nazaran neredeyse bir saatlik gecikmeler halinde yaşanır. Suların kabarık olduğu dönem ile çekik olduğu dönem arasındaki seviye farkına gelgit genliği denir.

Gelgit, kıyıların şekillenmesinde de etkilidir. Gelgitin şekillendirdiği kıyı tiplerinden bazıları şunlardır:

  • Watt tipi kıyılar ;
  • Haliç tipi kıyılar.

Türkiye'nin çevresindeki denizler iç deniz olduğu için gelgit genliği azdır ve bu nedenle Türkiye kıyılarında gelgitin etkisi hissedilmez.

Diğer Bilgi Yazıları

Coğrafyada 5 temel ilke nedir?

Coğrafya, dünyayı ve içindeki olayları anlamak için önemli bir bilim dalıdır. Bu bilim, çeşitli ilkeler çerçevesinde şekillenir ve insanların çevreleriyle olan ilişkilerini anlamalarına yardımcı olur. Coğrafyanın temel ilkeleri, mekân, konum ve hareket gibi kavramları içerir....

Coğrafya'da lejant nasıl yapılır?

Coğrafi haritalarda lejant, kullanıcıların haritayı daha iyi anlamalarına yardımcı olan önemli bir bileşendir. Bu açıklayıcı alan, haritada kullanılan sembollerin ve renklerin ne anlama geldiğini açıkça belirtir. Lejantın doğru bir şekilde oluşturulması, haritanın okunabilirliğini artırır ve...

Coğrafyada küresel şekil nedir?

Dünya'nın fiziksel özellikleri, coğrafyanın en temel unsurlarından birini oluşturur. Küresel şekil, gezegenimizin yapısını ve dinamiklerini anlamak için kritik bir unsurdur. Bu özel şekil, Dünya'nın birçok doğal olayına ve iklimine de etki ederken, gezegenimizin nasıl şekillendiğini...

Coğrafyada olan Muhammed İdrisi kimdir?

Muhammed İdrisi, 12. yüzyılda yaşamış olan önemli bir coğrafyacı ve haritacı olarak bilinir. Hayatı boyunca birçok farklı kültür ve coğrafya ile etkileşimde bulunmuş, bu sayede dünya haritasını detaylı bir şekilde tasvir etmeyi başarmıştır. Eğitimi sırasında...
Bilgi